Trong quá trình tư vấn cho các chủ đầu tư, một trong những hiểu lầm phổ biến nhất mà Việt Chào thường gặp là việc hiểu nhầm giữa thang máy có cửa phòng cháy và thang PCCC chuyên dụng. Nhiều người cho rằng chỉ cần sử dụng cửa chống cháy cho thang máy là đã đáp ứng yêu cầu về thang máy phục vụ chữa cháy. Tuy nhiên, thực tế hoàn toàn không phải như vậy.
Theo các tiêu chuẩn hiện hành, hai loại tính năng này có mục đích sử dụng khác nhau, nguyên lý hoạt động khác nhau và đặc biệt là yêu cầu kỹ thuật cũng chênh lệch rất lớn. Việc hiểu rõ sự khác biệt sẽ giúp chủ đầu tư lựa chọn đúng giải pháp cho công trình, đồng thời tránh phát sinh các chi phí đầu tư không cần thiết hoặc gặp khó khăn trong quá trình thẩm duyệt PCCC.
Thang PCCC được quy định trong tiêu chuẩn quốc gia như nào?
Hiện nay, các yêu cầu đối với thang máy phục vụ chữa cháy được quy định trong TCVN 6396-72:2010, tương đương với tiêu chuẩn EN 81-72:2003 của châu Âu.
Theo tiêu chuẩn này, thang máy liên quan đến công tác phòng cháy chữa cháy có thể được chia thành hai nhóm chính.
- Nhóm thứ nhất là thang máy thông thường được trang bị cửa phòng cháy và tích hợp tính năng FER (Fire Emergency Return).
- Nhóm thứ hai là thang máy PCCC chuyên dụng, còn được gọi là thang máy chữa cháy hoặc thang máy cứu hỏa.
Mặc dù đều được nhắc đến trong các giải pháp an toàn cháy nổ cho tòa nhà, nhưng đây là hai hệ thống hoàn toàn khác nhau về chức năng.
Thang máy có cửa phòng cháy và tính năng FER là gì?
Đây là loại thang máy được sử dụng phổ biến trong các chung cư, văn phòng, khách sạn hoặc trung tâm thương mại hiện nay.
Ngoài các tính năng vận hành thông thường, hệ thống được trang bị thêm cửa tầng chống cháy nhằm hạn chế sự lan truyền của lửa và khói qua khu vực giếng thang. Đồng thời, thang máy được tích hợp tính năng FER, viết tắt của cụm từ Fire Emergency Return.
Có thể hiểu đơn giản đây là chế độ hoạt động khẩn cấp khi xảy ra cháy.
Khi hệ thống báo cháy của tòa nhà được kích hoạt, thang máy sẽ ngay lập tức nhận tín hiệu và chuyển sang chế độ FER. Cabin sẽ tự động di chuyển về tầng được xác định là an toàn, thường là tầng trệt hoặc tầng sơ tán. Sau khi mở cửa để hành khách rời khỏi cabin, thang máy sẽ ngừng hoạt động hoàn toàn.
Mục đích của cơ chế này là ngăn người dân tiếp tục sử dụng thang máy trong điều kiện hỏa hoạn. Đây là nguyên tắc an toàn rất quan trọng bởi trong đám cháy, nguy cơ mất điện, nhiệt độ tăng cao hoặc khói xâm nhập vào giếng thang có thể khiến người sử dụng gặp nguy hiểm.
Nói cách khác, nhiệm vụ chính của thang máy có tính năng FER là đưa hành khách đến nơi an toàn và ngừng phục vụ cho đến khi tình trạng khẩn cấp được xử lý.
Mục đích thang máy PCCC chuyên dụng
Nếu thang máy thông thường được thiết kế để dừng hoạt động khi xảy ra cháy thì thang máy PCCC chuyên dụng lại có nhiệm vụ hoàn toàn ngược lại.
Loại thang này được thiết kế nhằm phục vụ trực tiếp cho công tác chữa cháy và cứu nạn cứu hộ. Trong nhiều trường hợp, lực lượng cứu hỏa cần nhanh chóng tiếp cận các tầng cao của tòa nhà để triển khai phương án cứu người hoặc dập lửa. Khi đó, việc leo bộ hàng chục tầng không chỉ mất thời gian mà còn tiêu tốn đáng kể thể lực của đội cứu hộ.
Thang máy chữa cháy giúp giải quyết vấn đề này bằng cách cho phép lực lượng cứu hỏa tiếp tục sử dụng thang trong điều kiện khẩn cấp. Đây cũng là lý do khiến nhiều người ngạc nhiên khi biết rằng một số thang máy vẫn có thể vận hành ngay cả khi công trình đang xảy ra cháy.
Tuy nhiên, để đạt được điều đó, thang máy PCCC phải đáp ứng hàng loạt yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt hơn rất nhiều so với thang máy thông thường.
Vì sao thang máy PCCC chuyên dụng vẫn hoạt động khi xảy ra cháy?
Đây là câu hỏi mà nhiều khách hàng đặt ra khi lần đầu tìm hiểu về thang máy cứu hỏa.
Trên thực tế, việc tiếp tục vận hành trong môi trường cháy nổ là một thách thức rất lớn đối với bất kỳ hệ thống cơ điện nào. Nhiệt độ cao, khói dày đặc và nước từ hệ thống chữa cháy đều có thể làm hỏng thiết bị hoặc gây mất an toàn trong quá trình vận hành.
Chính vì vậy, tiêu chuẩn thang máy PCCC đặt ra nhiều yêu cầu đặc biệt nhằm đảm bảo hệ thống vẫn hoạt động ổn định trong các điều kiện khắc nghiệt.
Các nút bấm điều khiển trong cabin và tại cửa tầng phải đạt cấp bảo vệ tối thiểu IPX3 theo EN 60529:1991. Điều này giúp thiết bị chống chịu được nước bắn từ nhiều hướng khác nhau trong quá trình chữa cháy.
Ngoài ra, toàn bộ các thiết bị điện lắp đặt trong giếng thang phải được bố trí ở vị trí hạn chế tối đa nguy cơ tiếp xúc trực tiếp với nước. Tiêu chuẩn quy định các thiết bị này cần được lắp cách vách giếng thang tối thiểu một mét nhằm tránh ảnh hưởng từ nước nhỏ giọt hoặc tia nước áp lực cao.
Tìm hiểu thêm: Tại đây
Công trình nào cần thang máy PCCC chuyên dụng?
Đối với phần lớn các công trình dân dụng hiện nay, thang máy thông thường được trang bị cửa chống cháy kết hợp tính năng Fire Emergency Return (FER) đã đáp ứng yêu cầu an toàn khi xảy ra sự cố cháy nổ. Trong khi đó, các công trình quy mô lớn hoặc nhà cao tầng thường sẽ phải bố trí thêm thang máy PCCC chuyên dụng nhằm hỗ trợ lực lượng cứu hỏa trong công tác cứu nạn cứu hộ.
Bảng dưới đây giúp anh/chị hình dung rõ hơn phạm vi ứng dụng của từng loại thang máy:
| Loại công trình | Thang máy có cửa chống cháy + FER | Thang máy PCCC chuyên dụng |
|---|---|---|
| Chung cư thấp tầng | Phù hợp | Thường không yêu cầu |
| Chung cư cao tầng | Bắt buộc theo thiết kế PCCC | Có thể yêu cầu tùy chiều cao công trình |
| Tòa nhà văn phòng | Phù hợp | Có thể yêu cầu với công trình cao tầng |
| Khách sạn cao tầng | Phù hợp | Thường được yêu cầu trong phương án PCCC |
| Trung tâm thương mại | Phù hợp | Thường được xem xét bố trí |
| Bệnh viện | Phù hợp | Khuyến nghị hoặc bắt buộc tùy quy mô |
| Sân bay, nhà ga | Phù hợp | Thường được trang bị |
| Công trình siêu cao tầng | Không đủ để thay thế | Bắt buộc theo thiết kế và thẩm duyệt PCCC |
Mỗi công trình sẽ có yêu cầu PCCC khác nhau và không phải trường hợp nào cũng cần đầu tư thang máy chữa cháy chuyên dụng. Vì vậy, việc lựa chọn đúng giải pháp ngay từ đầu sẽ giúp chủ đầu tư vừa đảm bảo tuân thủ quy định, vừa tối ưu chi phí.
Với hơn 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thang máy, Việt Chào cung cấp giải pháp thang máy có cửa phòng cháy đạt chứng nhận E120 cùng hệ thống thang máy PCCC chuyên dụng dành cho các công trình cao tầng. Nếu bạn đang tìm kiếm giải pháp phù hợp cho dự án của mình, hãy liên hệ Việt Chào qua hotline 0898 55 28 88 để được tư vấn kỹ thuật và báo giá chi tiết.
Có thể anh/ chị quan tâm: Thang máy PCCC chuyên dụng có cần mời 1 bên kiểm định riêng không?