Thang máy điện 1 pha và 3 pha đều có thể phục vụ nhu cầu di chuyển trong gia đình khi thiết bị và nguồn điện được lựa chọn phù hợp. Gia chủ nên xác định tải trọng, kích thước cabin và mức độ sử dụng trước, sau đó đối chiếu yêu cầu cấp điện của dòng thang dự kiến. Trong bài viết này, Việt Chào sẽ giúp anh chị hiểu sự khác biệt giữa hai phương án này và những việc cần chuẩn bị trước khi lắp đặt.

Thang máy điện 1 pha và 3 pha khác nhau ở đâu?

Sự khác biệt cốt lõi nằm ở nguồn điện đầu vào mà thang máy yêu cầu khi lắp đặt.

Thang máy 1 pha sử dụng nguồn điện sinh hoạt thông thường, loại điện 220V mà mọi gia đình đều có sẵn, cùng loại với điện cắm tivi, tủ lạnh, máy giặt. Loại này phù hợp với nhà ở gia đình, nhà phố, không cần kéo thêm đường điện riêng.

Thang máy 3 pha yêu cầu nguồn điện công nghiệp 380V, loại điện thường chỉ có ở tòa nhà văn phòng, chung cư, nhà xưởng. Nếu nhà chưa có điện 3 pha, chủ nhà phải làm thủ tục kéo thêm đường dây riêng từ điện lực, phát sinh thêm chi phí và thời gian.

Tuy nhiên có một điều dễ nhầm: Không phải thang nào ghi “3 pha” bên trong máy là bắt buộc phải dùng điện 3 pha. Một số thang nhận điện 1 pha đầu vào nhưng bên trong có thiết bị tự chuyển đổi để vận hành — vì vậy không nên tự đọc thông số máy rồi kết luận. Cách đơn giản nhất: Khi tham khảo mua thang, hãy hỏi thẳng nhà cung cấp: “Nhà tôi chỉ có điện 1 pha, thang này có lắp được không?” — và yêu cầu họ ghi rõ yêu cầu nguồn điện đầu vào trong hồ sơ kỹ thuật trước khi ký hợp đồng.

So sánh thang máy điện 1 pha và 3 pha

Gia đình nên so sánh hai phương án dựa trên điều kiện ngôi nhà và dòng thang đáp ứng nhu cầu sử dụng. Điện 1 pha có lợi thế tận dụng nguồn sinh hoạt sẵn có nếu hệ thống đủ khả năng cấp điện; điện 3 pha mở ra lựa chọn cho những thiết bị yêu cầu nguồn cấp này.

Không thể kết luận thang điện 1 pha luôn tiết kiệm hơn hoặc thang điện 3 pha luôn vận hành tốt hơn vì tính tiết kiệm còn phù thuộc nhiều yếu tố như công nghệ thang máy,…. Chất lượng sử dụng còn phụ thuộc thiết kế thiết bị, chất lượng nguồn điện, lắp đặt và bảo trì.

Khi nào gia đình nên cân nhắc thang máy điện 1 pha?

Thang máy điện 1 pha đáng cân nhắc khi công trình chưa có nguồn 3 pha và có model đáp ứng nhu cầu của gia đình. Phương án này giúp hạn chế việc nâng cấp nguồn nếu hệ thống điện hiện tại đủ khả năng phục vụ cả thang máy và các thiết bị sinh hoạt.

Gia chủ nên trao đổi với đơn vị tư vấn các nội dung sau:

• Số người sử dụng: Thường có bao nhiêu người đi cùng một lượt, có cần người đi cùng hỗ trợ hay không?
• Tần suất di chuyển: Thang phục vụ sinh hoạt thông thường hay hoạt động nhiều do kết hợp kinh doanh, văn phòng hoặc cho thuê?
• Số tầng và hành trình: Thiết bị dự kiến có đáp ứng được số điểm dừng và độ cao cần phục vụ không?
• Nguồn điện đang có: Khi sử dụng đồng thời điều hòa, bếp điện và các thiết bị khác, hệ thống còn đủ khả năng cấp điện cho thang không?
• Khả năng mở rộng nhu cầu: Gia đình có dự định tăng số người sử dụng hoặc thay đổi công năng ngôi nhà trong tương lai không?

Có điện 1 pha sẵn không đồng nghĩa chỉ cần đấu thêm thang máy là sử dụng được. Đường dây, thiết bị bảo vệ và khả năng cấp điện vẫn cần được kiểm tra trước khi chốt phương án.

Gia chủ cũng không nên coi một mốc tải trọng hoặc chiều cao hành trình là giới hạn chung cho tất cả thang điện 1 pha. Những giới hạn này phải được xác nhận theo từng model.

Khi nào cần chuẩn bị điện 3 pha?

Gia đình cần chuẩn bị điện 3 pha khi dòng thang được lựa chọn lắp đặt yêu cầu nguồn cấp này. Đây là nội dung nên xác nhận trước khi ký hợp đồng, đặc biệt nếu công trình hiện chỉ sử dụng điện sinh hoạt 1 pha.

Với nhà nhiều người, nhà kết hợp kinh doanh hoặc có nhu cầu vận chuyển thường xuyên, gia chủ nên xác định thiết bị đáp ứng được mức độ sử dụng trước. Nếu phương án phù hợp yêu cầu điện 3 pha, cần phối hợp với đơn vị điện lực để kiểm tra khả năng cấp nguồn.

Những việc nên làm sớm gồm:

• Xác nhận yêu cầu điện của model dự kiến bằng hồ sơ kỹ thuật.
• Kiểm tra công trình đã có nguồn 3 pha hay chưa.
• Làm việc với điện lực về khả năng cấp điện và thủ tục phù hợp nếu cần nâng cấp.
• Thống nhất trách nhiệm chuẩn bị đường điện từ công tơ đến vị trí cấp cho thang.
• Phối hợp tiến độ cấp điện với thời gian lắp đặt, chạy thử và bàn giao.

Nếu ngôi nhà đã có điện 3 pha, anh chị vẫn cần kiểm tra khả năng cấp điện và hệ thống dây dẫn. Việc có sẵn nguồn điện không thay thế cho bước đối chiếu yêu cầu của thiết bị.

Điện 1 pha hay 3 pha giúp thang máy tiết kiệm hơn?

Thực ra, số pha không quyết định tiền điện, nhiều hay ít tốn điện phụ thuộc vào những yếu tố khác hoàn toàn.

Tiền điện thang máy phụ thuộc vào điều gì?

Hóa đơn điện hàng tháng của thang máy phụ thuộc vào:

• Dùng nhiều hay ít — đi bao nhiêu chuyến mỗi ngày, lên xuống bao nhiêu tầng
• Chở nặng hay nhẹ — thang chở đầy người tốn điện hơn chở ít người
• Công nghệ của thang — thang đời mới thường tiết kiệm điện hơn đời cũ
• Điện chờ — khi không có ai đi, đèn trong cabin, quạt và bộ điều khiển vẫn ngốn điện âm thầm

Phân biệt 2 khái niệm dễ nhầm:

• kW, công suất tối đa của thang, giống như thông số “động cơ bao nhiêu mã lực”. Con số này không tính được tiền điện
• kWh, lượng điện thực tế tiêu thụ trong tháng. Đây mới là con số ghi trên hóa đơn tiền điện

Nhiều người lấy công suất kW nhân với 24 giờ rồi nhân 30 ngày để tính tiền điện, cách này hoàn toàn sai, vì thang không chạy liên tục suốt ngày đêm ở mức công suất tối đa đó.

Khi so sánh 2 dòng thang, nên hỏi gì?

Thay vì hỏi “1 pha hay 3 pha tốn điện hơn”, hãy yêu cầu nhà cung cấp đưa ra số kWh tiêu thụ thực tế trong cùng điều kiện sử dụng — ví dụ: cùng số chuyến mỗi ngày, cùng số tầng. Sau khi lắp xong, bạn có thể dùng đồng hồ đo điện riêng để kiểm tra thực tế so với con số nhà cung cấp đã báo.

Lưu ý thêm về giá điện: Dùng điện 3 pha không có nghĩa là được tính theo giá điện sản xuất rẻ hơn. Giá điện áp dụng phụ thuộc vào mục đích sử dụng và hợp đồng điện của công trình — cần kiểm tra lại hóa đơn và hợp đồng với điện lực để biết chính xác đang được tính theo bậc thang nào.

Xem thêm: Chi phí sử dụng thang máy | Những khoản cần dự trù sau khi bàn giao.

Nhà đang dùng điện 1 pha cần chuẩn bị gì trước khi lắp thang?

Gia chủ nên cung cấp thông tin nguồn điện hiện có ngay khi yêu cầu tư vấn. Đơn vị thang máy sẽ xác nhận yêu cầu của thiết bị; đơn vị phụ trách điện công trình kiểm tra hệ thống thực tế để xác định những hạng mục cần chuẩn bị.

Tiết diện dây dẫn và thông số thiết bị bảo vệ không nên lựa chọn chỉ theo tải trọng của thang. Những thông số này cần được đơn vị chuyên môn xác định theo yêu cầu thiết bị và điều kiện lắp đặt.

Gia chủ cũng không nên tự đấu nối hoặc thay đổi bộ điều khiển để sử dụng nguồn điện khác với thiết kế. Mọi thay đổi cần được đơn vị cung cấp đánh giá trước khi thực hiện.

Xem thêm: Thang máy 1m5x1m5 | Những điểm cần đối chiếu khi diện tích lắp đặt hạn chế.

Chọn thang cần xác nhận nguồn điện thế nào?

Trước khi quyết định lắp đặt, anh chị nên yêu cầu nhà cung cấp làm rõ các thông tin sau:

Với kinh nghiệm tư vấn và lắp đặt thang máy, Việt Chào hỗ trợ gia chủa lựa chọn dòng thang phù hợp với nhu cầu sử dụng và điều kiện thực tế của công trình. Các yêu cầu về nguồn điện sẽ được làm rõ ngay từ khâu tư vấn để gia chủ chủ động chuẩn bị, tránh phát sinh vướng mắc khi lắp đặt.

Anh chị có thể gửi số tầng, nhu cầu sử dụng và thông tin nguồn điện hiện có cho Việt Chào qua Hotline 0898 55 28 88. Đội ngũ tư vấn sẽ hỗ trợ lựa chọn dòng thang phù hợp và hướng dẫn cụ thể những hạng mục điện cần chuẩn bị trước khi lắp đặt.

Câu hỏi thường gặp

Nhà có điện 1 pha có lắp thang máy được không?

Có thể, nếu lựa chọn model hỗ trợ nguồn điện 1 pha và hệ thống điện đáp ứng yêu cầu. Gia chủ cần kiểm tra khả năng cấp điện thực tế, đường dây và thiết bị bảo vệ trước khi lắp đặt.

Thang máy 350 kg có bắt buộc dùng điện 1 pha không?

Không. Cùng tải trọng 350 kg, các dòng thang có thể khác thiết kế và yêu cầu nguồn điện. Cần xem thông số của đúng model thay vì quyết định chỉ theo tải trọng.

Dùng điện 3 pha có tự động được tính giá điện sản xuất không?

Không. Số pha không tự quyết định mục đích sử dụng điện hay biểu giá áp dụng. Gia chủ cần đối chiếu hợp đồng và xác nhận với đơn vị điện lực về cách tính phù hợp cho công trình.

Có thể tự thêm bộ chuyển đổi để đổi nguồn điện cho thang không?

Không nên tự thực hiện. Việc thay đổi nguồn cấp có thể liên quan đến bộ điều khiển, thiết bị bảo vệ và khả năng vận hành. Cần được đơn vị cung cấp đánh giá, xác nhận phương án phù hợp trước khi thay đổi.